28 Mayıs 2018, Pazartesi
Son eklenen
Anasayfa / Edebiyatçı / Tevfik Fikret
Tevfik Fikret

Tevfik Fikret

Tevfik Fikret, devrimci ve idealist fikirleriyle Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere dönemin pek çok aydınını etkiledi. İstanbul’da 24 Aralık 1867’de doğan Tevfik Fikret’in asıl adı Mehmet Tevfik’ti. Çocuk yaşta annesinin ölümü, onu hayatı boyunca etkiledi. Orta öğrenimini önce Mahmudiye Rüştiyesi’nde, sonra da Galatasaray Sultanisinde yaptı. Burada Recaizade Ekrem’in öğrencisi oldu. Duygulu kişiliği onu genç yaşlarda şiire yöneltti.

Şiir yazmaya lise yıllarında başladı

Galatasaray Sultanisine devam eden Fikret’in bu okula girişi hayatında bir dönüm noktası oldu. 11 yıl öğrenim gördüğü okulunda devrin önemli edebiyatçılarından Recaizade Ekrem, Muallim Naci, Muallim Feyzi gibi seçkin öğretmenlerden ders aldı. Şiir yazmaya lise ise yıllarında başladı. Öğretmenlerinin teşviki ile yazdığı ilk şiiri, Tercüman-ı Hakikat’te yayımladı. Okulunu da 1888 yılında birincilikle bitirdi.

Fransızca dersleri verdi

Mezun olduğu yıl, Hariciye Nezareti İstişare Odasında katip olarak işe başlayan Mehmed Tevfik, kısa bir süre sonra geçtiği Maarif Mektubi Kaleminden bir yıl dolmadan istifa ederek ayrıldı. Yeterince çalışmadığını düşündüğünden iş deneyimi onu hayal kırıklığına uğratmıştı. Sadaret Mektubi Kaleminde kısa bir süre çalıştıktan sonra, 1889 yılını ağustos ayında İstişare Odasında tekrar muavin olarak göreve başladı. Bir yandan da Yüksek Ticaret Okulu’nda Fransızca ve Türkçe dersleri vermekteydi.

Servet-i Fünun Dergisi

Tevfik Fikret, 1895 yılında Servet-i Fünun’un sahibi Ahmet İhsan ile tanıştırıldı ve onları dergiyi bir edebiyat dergisi haline getirmeye ikna etti. Dergi, Tevfik Fikret yönetiminde çıkmaya başladığı 256’ncı sayıdan itibaren bir edebiyat dergisi haline geldi. Şair, 1895 yılının Haziran ayında oğlu Haluk’un doğumuyla baba oldu. O sıralarda sanat yaşamının en verimli devresini yaşamaktaydı. Şiirlerini “Mehmed Tevfik” yerine “Tevfik Fikret” olarak yayımlamaya başlamıştı.

Yeni Edebiyat dönemi

Yönettiği derginin etrafında yenilikçi bir grup aydın toplanmıştı ve dergi, bu sanat topluluğuna ismini verdi. Sanatta hem içerik hem biçimde atılım yapmayı ilke edinen, ağdalı dilleri ve karamsarlığı ile tanınan topluluğun hareketine ise Edebiyat-ı Cedide (Yeni Edebiyat) denildi. Kurulan bu topluluk, siyasal eylemlerden uzak görünüyordu. Ancak zamanla Fikret’in şiirlerindeki toplumsal boyut arttı, ulusalcılık ön plana çıktı. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nda Türklerin büyük bir zafer kazanmasından etkilenerek kahramanlık ve zafer şiirleri yazdı. “Yenişehir Gazilerine” isimli şiirinde dünyaya meydan okudu. Ancak Fikret, 1900 yılında ilgiyle karşılanan ilk kitabı “Rubab-ı Şikeste (Kırık Saz)”‘ı yayımlayan Tevfik Fikret, Ahmet İhsan ile dergi yönetiminde uyuşamadığı için ertesi yıl topluluktan ayrıldı.

Birçok kez gözaltına alındı

Tevfik Fikret, 1896 yılı sonlarında Robert Kolej’de Türkçe dersleri vermeye başlamıştı, bu görevi ölümüne dek sürdürdü. Okul dışında kalan tüm zamanını dergiye veriyordu. O günlerde dostu İsmail Safa’nın evinde okuduğu Abdülhamit karşıtı bir şiiri, gözaltına alınmasına yol açtı. Bunun gibi bazı olaylar, Fikret’te inziva düşüncesini derinleştirmişti.

Şiirleri devrin yöneticilerinin hoşuna gitmedi

Şair, 1912’de, Trablusgarp Savaşı nedeniyle Meclisin feshedilmesine karşı öfkesini “Doksanbeşe Doğru” adlı şiirinde ifade etti. Fikret’in şiirleri devrin yöneticilerini kızdırmış ve şairin muhafazakar çevrelerden ağır eleştirilere uğramasına sebep olmuştu. Bu olumsuz tepkiler şairde büyük bir moral çöküntüsüne sebep oldu ve sağlığı bozuldu. Modern bir okul açmak isteyen Tevfik Fikret, ayrıca yeni bir edebiyat dergisi çıkarmak da istiyordu. Ancak bozulan sağlığı nedeniyle bunları gerçekleştiremedi. Geçirdiği bir ameliyat sonrasında ise 19 Ağustos 1915’te Aşiyan’da hayatını kaybetti. 1964 yılında ise Ankara’da onun fikrini yaşatma amacı ile Tevfik Fikret Lisesi kuruldu.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

halit kıvanç

Halit Kıvanç

Türk radyo ve televizyon ve eski maç sunucusu, gazeteci. Türkiye'nin en ünlü ve en uzun süre çalışmış sunucularındandır

Bir Cevap Yazın